wróć
  • do "lekcje domowe" >
  • do strony głównej


  • skomentuj
  • napisz do nas
  • Legendy Polskie



    Czytanie legend i podań może być dobrą lekcją języka polskiego i jego kultury, a także lekcją historii i geografii. Oprócz wspólnego czytania, rodzice mogą proponować dzieciom ilustrowanie ulubionych legend, zabawę w teatr, a także pracować z mapą i lokalizować dane wydarzenia w czasie (w zależności od wieku danego dziecka).

    Legendy związane z miejscem zamieszkania mogą być lekcją historii / geografii lokalnej (od kilku lat do programów nauczania języka polskiego włączane są zagadnienia związane z problematyką regionalną).

    Prosimy Państwa o pomoc w uzupełnianiu listy legend i podań.



    Gdańsk:

    1) Legenda Bałtyku
    2) Miłość i zdrada
    3) Góra pięciu braci
    4) Stolemowe dary
    5) Konrad Leczkow i jego towarzysze
    6) Żaby i kruk
    7) Gdańska piękna Madonna
    8) Chusta z trzema węzłami
    9) Tajemnica wieży Mariackiej
    10) Przypowieść o zlocie
    11) O flądrze oraz dobrej i złej sławie
    12) Przypowieść o złodzieju
    13) Okrucieństwo i sława
    14) Szczęście w nieszczęściu
    15) Ferber, Cerber, ma trzy głowy!
    16) Zbrodnia w oberży Jeruzalem
    17) Sowizdrzał na jarmarku
    18) O lichwiarzu, jago małpie i ubogim szewcu
    19) Uczta stulecia
    20) Futro z niedźwiedzia
    21) Nóż
    22) Czary
    23) Papuga Jana Heweliusza
    24) Sprawiedliwość według cara Piotra
    25) O żuławskim gburze i gdańskich bówkach
    26) Sądny dzień w Dworze Artusa
    27) Noc na Wyspie spichrzów
    28) Młyn nad Kamienna Śluzą
    29) O kamienicy zwanej Adam i Ewa
    30) Cudowny zdrój
    31) O oruńskiej syrenie i zatrzymanym czasie
    32) Gród w Sopocie
    33) Św. Wojciech
    34) Trzej bracia
    35) Klasztor Oliwski
    36) Chleb zamienił się w kamień
    37) O palącym się morzu
    38) O diable który strzegł Bramy Wyżynnej
    39) O rudym jastrzębiu i gdańskiej jaskółce
    40) Dlaczego Bałtyk jest słony
    41) O gdańskim zegarze
    42) Jan z Kolna
    43) Karczmarz i Zawiat
    44) Barina
    45) Jantarowe paciorki
    46) Proroczy sen
    47) Jak Neptun zniknął z Gdańska


    W: Legendy Gdańskie baśnie podania i przypowieści zebrał, opracował i wstępem opatrzył Jerzy Samp, s. 288, Gdańsk, 2000, Wydawnictwo POLNORD - Wydawnictwo OSKAR



  • skocz do góry




  • Kaszuby:

    1) Bursztynowe drzewo, Baśnie kaszubskie, autorski zbiór 23 baśni kaszubskich. Książka wzbogacona licznymi ilustracjami autorstwa Zygmunta Gornowicza, Gdańsk, 2003, Wydawnictwo POLNORD - Wydawnictwo OSKAR



  • skocz do góry




  • Kraków:

    1) Książęcy rycerze
    2) Czart na Rynku
    3) Czarna Dama w Krzysztoforach
    4) Misterium złotej trąbki
    5) Kapliczne jęki
    6) Pałacowe zmory
    7) Szatani przy grobie świętego
    8) Raubritter bez głowy
    9) Duch pięknej Katarzyny
    10) Dom Alchemika
    11) Collegium Maius - miejsce wiedzy tajemnej
    12) Faust w Krakowie
    13) Mistyczny Kamień
    14) Zagadka smoka wawelskiego
    15) Grób męczennika
    16) Krucyfiks królowej Jadwigi
    17) Katedralne zjawy
    18) Tajemnica królewskiego dzwonu
    19) Tajemnicze kości
    20) Kulisty piorun w katedrze
    21) Królewska klątwa
    22) Magiczna szklanica
    23) Trumna Marszałka
    24) Wawelskie głowy
    25) Duch królowej Barbary
    26) Rycerze Wawelu
    27) Cudowna Studnia
    28) Sprofanowana hostia
    29) Święty dekonspirujący ladacznice
    30) Cudowna sadzawka
    31) Żydowskie wesele
    32) Nienaruszalna stela grobowa
    33) Pajęcza sieć
    34) Przestroga błogosławionej Barbary
    35) Czarna księżniczka
    36) Grób pokutnika
    37) Czarodziejska księga
    38) Katedra mistrza Twardowskiego
    39) Panieńskie Skały
    40) Kraków miejscem narodzin szatana


    W: Kraków Magiczny, Michał Rożek, s.159, Verso, Kraków 2005. Do nabycia | tutaj >>>
    W: Legendy starego Krakowa, Jan Adamczewski, Wydawnictwo Skrzat
    W: Kraków osobliwy, Jan Adamczewski, Wydawnictwo Skrzat
    W: Opowieści starego Krakowa, Jan Adamczewski, Wydawnictwo Skrzat



  • skocz do góry




  • Lubelszczyzna:

    1) Racho
    2) Kamienni rycerze
    3) Płacząca
    4) Cud w Piotrawinie
    5) Ścieżka przez Wisłę i cudowna lipa
    6) Nowy cud
    7) Góra, przy której straszy
    8) Estera
    9) Esterka w Bochotnicy
    10) Duchy dwóch postaci
    11) Wieża w Kazimierzu
    12) Na Plebannej Górze
    13) Cudowny młodzian wśród burzy
    14) Zakochana w rybaku
    15) Czarna Dama
    16) Kucharz na rożnie
    17) Ukryte skarby
    18) Księżyc świadkiem
    19) Cudowna figura
    20) Wąwolnica - lubelski Wawel
    21) Pożóg, Chrząchów, Stoczysko, Trupieniec i Piekło
    22) Firlejowskie jezioro
    23) Niemce
    24) Zawierzycki zamek
    25) Podanie o Konotopie
    26) Jezioro Krasne
    27) Obrazek św. Cecylii
    28) Wszystkie jeziora…
    29) Miłość zaklęta w dębie i sośnie
    30) Podzamcze
    31) Sen
    32) Dlaczego Sierotka?
    33) Głazy wielkie
    34) Zamek w Gardzienicach
    35) Skarby
    36) Pies i baran
    37) Łup
    38) O zatopionym kościele
    39) Zapadły kościół
    40) Zatopione miasto
    41) Pan Krupa
    42) Powstanie krupskiego zamku
    43) Biała Pani na ruinach zamku w Krupem
    44) Grobisko
    45) Słupy
    46) Zabudował diabeł
    47) Na Dziewiczej i Stawskiej górze
    48) Bieluch
    49) Do okolicznych grodów
    50) Studnia
    51) Góra Chełmska
    52) Kumowa Dolina
    53) Mołodutyn
    54) Strachy w dorohuskim pałacu
    55) Od gęsi
    56) Cerkiew połynela Bugiem
    57) Dzwonnica
    58) Wodne głębie
    59) Zapomniane sanktuarium
    60) Zamek na Bugu
    61) Cudowny blask
    62) Zatopiony monaster
    63) Dlaczego Korczmin?
    64) Legenda o baranie
    65) Kamienne pole
    66) Diabelska zemsta
    67) Biała Góra
    68) Huczwa
    69) O rzecze Wieprz
    70) O powstaniu Tomaszowa
    71) Mydli Rów
    72) Legenda o Harasiu
    73) Nieodnaleziony skarb
    74) Lipsko Polesie
    75) Piekiełko
    76) Historia o zjawieniu obrazu krasnobrodzkiego
    77) Kościół odbudowany z popiołów
    78) Manasterzysko
    79) Płaczący Kamień
    80) Jak powstał Kawęczynek
    81) Florianka
    82) Kościółek - Zamczysko
    83) Lubienica
    84) Spalony zamek
    85) Zjawienie św. Stanisława
    86) Radecznica
    87) Krzywe sosny
    88) O początku Turobina
    89) Jak powstał Biłgoraj
    90) Puszcza Solska
    91) Piękna z brzydkiej
    92) Zjawisko nad Czarnym Stawem
    93) Co widział Wojciech Boski?
    94) Gdzie obozował Kościuszko
    95) Blisko i Poryk
    96) O dwu braciach Łążkach
    97) O rękę szwedzkiej królewny
    98) Cecylia w Kraśniku
    99) Jak Urzędów uzyskał swoją nazwę


    W: Legendy podania i inne opowieści z Lubelskiego, wybór opracowanie i wstęp Adam Wójcikowski, Włodzimierz Wójcikowski, s. 330, Multico, Lublin 2002.



  • skocz do góry




  • Małopolska:

    1) Krakowianka o modrych oczach
    2) Królewski rzeźbiarz
    3) Warkocz królewny Wisły
    4) Kalina córka czarownicy

    W: Najpiękniejsze legendy, Marta Juza-Jakubowska, s. 48, Kraków, data nieznana, Wydawnictwo Skrzat



  • skocz do góry




  • Słupsk:

    1) Baśnie regionu słupskiego, J. Nitkowska-Węglarz, wyd. LenART, 2002

    Treść jednej legendy i wywiad z autorką | tutaj >>>



  • skocz do góry




  • Śląsk:

    1) Czerwone i czarne kamienie
    2) Żabi kamrat
    3) Największy skarb

    W: Skarbnikowi czary, Legendy polskie, wybór i opracowanie Ewa Stadtmuller, s. 16, 2001, Wydawnictwo Skrzat



  • skocz do góry




  • Warszawa:

    1) Legendy warszawskie, Ewa Stadtmüller, Wydawnictwo Skrzat



  • skocz do góry




  • Wielkopolska:

    1) Król kruków
    2) Poznańskie Koziołki

    W: Wielkopolskie opowieści, Legendy polskie, wybór i opracowanie Ewa Stadtmüller, s.16, 2001, Wydawnictwo Skrzat



  • skocz do góry




  • Wilno:

    1) Bazyliszek
    2) W świątyni Perkunasa
    3) Lizdejko
    4) Podanie o żelaznym wilku
    5) Wajdelotka
    6) Słowik i róża
    7) Pogrzeb Kiejstuta
    8) Studzienka w kościele św. Krzyża
    9) Legenda o krzyżu w kościele katedralnym
    10) Jasiński
    11) Dowojna. Legenda herbowa
    12) Kościół św. Anny
    13) Biskup Tabor i żebrak Studzieński
    14) Obraz trójręki św. Kazimierza
    15) Cień Barbary
    16) Duch Zygmunta Augusta
    17) Księga Twardowskiego
    18) Kacper Bekiesz
    19) Figura Ukrzyżowanego Zbawiciela u św. Jana
    20) Potępieńcy w kościele św. Jana
    21) Bocian św. Kazimierza
    22) Kur księcia Radziwiłła
    23) Szwedzi w Wilnie
    24) O łańcuchu ofiarnym w Ostrej Bramie
    25) Hetman Michał Pac
    26) Zołotarenko
    27) Widmo na cmentarzu Bazylianów
    28) Skarb zaklęty w Bakszcie
    29) Dwóch przyjaciół
    30) Niewinnie osądzony
    31) O księdzu zbójcy
    32) Osobliwe dziecko
    33) Skąpa baba
    34) Kamienie na Śnipiszkach
    35) Wilcza łapa
    36) Statua Chrystusa na Śnipiszkach
    37) Ojciec Melchior i diabeł
    38) Historia sprawiedliwie nawróconego (Mase ger cedek) podanie żydowskie
    39) Raban Eliasz. Podania żydowskie
    40) Bluźnierca ukarany
    41) Kościół św. Józefa i Nikodema
    42) Zagadkowy cudzoziemiec
    43) Duch w podziemiach kościoła Dominikanów
    44) Podanie z roku 1923

    W: Podania i legendy wileńskie, Władysław Zahorski, s. 175, Oficyna Wydawnicza Graf (reprint wyd. z 1925 roku), Gdańsk 1991



  • skocz do góry




  • Wrocław:

    1) Mostek Czarownic
    2) Kluskowa Brama
    3) Jak rycerz Henczko diabła pokonał
    4) Kamienna głowa
    5) Dzwon grzesznika
    6) Kościół na dachu

    W: Mostek czarownic, Baśnie wrocławskie, Mariusz Urbanek, s. 48, Wydawnictwo Europa, 2004



  • skocz do góry




  • Inne pomocne książki:

    1) Królowie i święci, Ewa Stadtmüller, 2001, Wydawnictwo Skrzat
    2) Legendy polskie. Od Tatr do Bałtyku, Ewa Stadtmüller, Wydawnictwo Skrzat
    3) Na wiślanym szlaku, Ewa Stadtmüller, Wydawnictwo Skrzat
    4) Na Zwyrtałową nutę, Ewa Stadtmüller, Wydawnictwo Skrzat
    5) Piosenki syrenki, Ewa Stadtmüller, Wydawnictwo Skrzat
    6) Skarbnikowe czary, Ewa Stadtmüller, Wydawnictwo Skrzat
    7) Skarby królowej Bałtyku, Ewa Stadtmüller, Wydawnictwo Skrzat
    8) U kolebki państwa polskiego, Ewa Stadtmüller, Wydawnictwo Skrzat
    9) Z krainy tysiąca jezior, Ewa Stadtmüller, Wydawnictwo Skrzat
    10) Z wawelskiego wzgórza, Ewa Stadtmüller, Wydawnictwo Skrzat
    11) Duchy polskie, przewodnik po nawiedzonych dworach, zamkach i pałacach, Bogdan Wernichowski, Maciej Kozłowski, Wyd. PTTK „KRAJ”, Warszawa 1983, s. 176




    Przygotowali: Natalia Dueholm, Aneta Matyjaszek, Andrzej Pilipiuk



  • skocz do góry