wróć
skomentuj
Legendy Polskie
Czytanie legend i podań może być dobrą lekcją języka polskiego i jego kultury, a także lekcją historii i geografii. Oprócz wspólnego czytania, rodzice mogą proponować dzieciom ilustrowanie ulubionych legend, zabawę w teatr, a także pracować z mapą i lokalizować dane wydarzenia w czasie (w zależności od wieku danego dziecka).
Legendy związane z miejscem zamieszkania mogą być lekcją historii / geografii lokalnej (od kilku lat do programów nauczania języka polskiego włączane są zagadnienia związane z problematyką regionalną).
Prosimy Państwa o pomoc w uzupełnianiu listy legend i podań.
Gdańsk:
1) Legenda Bałtyku
2) Miłość i zdrada
3) Góra pięciu braci
4) Stolemowe dary
5) Konrad Leczkow i jego towarzysze
6) Żaby i kruk
7) Gdańska piękna Madonna
8) Chusta z trzema węzłami
9) Tajemnica wieży Mariackiej
10) Przypowieść o zlocie
11) O flądrze oraz dobrej i złej sławie
12) Przypowieść o złodzieju
13) Okrucieństwo i sława
14) Szczęście w nieszczęściu
15) Ferber, Cerber, ma trzy głowy!
16) Zbrodnia w oberży Jeruzalem
17) Sowizdrzał na jarmarku
18) O lichwiarzu, jago małpie i ubogim szewcu
19) Uczta stulecia
20) Futro z niedźwiedzia
21) Nóż
22) Czary
23) Papuga Jana Heweliusza
24) Sprawiedliwość według cara Piotra
25) O żuławskim gburze i gdańskich bówkach
26) Sądny dzień w Dworze Artusa
27) Noc na Wyspie spichrzów
28) Młyn nad Kamienna Śluzą
29) O kamienicy zwanej Adam i Ewa
30) Cudowny zdrój
31) O oruńskiej syrenie i zatrzymanym czasie
32) Gród w Sopocie
33) Św. Wojciech
34) Trzej bracia
35) Klasztor Oliwski
36) Chleb zamienił się w kamień
37) O palącym się morzu
38) O diable który strzegł Bramy Wyżynnej
39) O rudym jastrzębiu i gdańskiej jaskółce
40) Dlaczego Bałtyk jest słony
41) O gdańskim zegarze
42) Jan z Kolna
43) Karczmarz i Zawiat
44) Barina
45) Jantarowe paciorki
46) Proroczy sen
47) Jak Neptun zniknął z Gdańska
W: Legendy Gdańskie baśnie podania i przypowieści zebrał, opracował i wstępem opatrzył Jerzy Samp, s. 288, Gdańsk, 2000, Wydawnictwo POLNORD - Wydawnictwo OSKAR
Kaszuby:
1) Bursztynowe drzewo, Baśnie kaszubskie, autorski zbiór 23 baśni kaszubskich. Książka wzbogacona licznymi ilustracjami autorstwa Zygmunta Gornowicza, Gdańsk, 2003, Wydawnictwo POLNORD - Wydawnictwo OSKAR
Kraków:
1) Książęcy rycerze
2) Czart na Rynku
3) Czarna Dama w Krzysztoforach
4) Misterium złotej trąbki
5) Kapliczne jęki
6) Pałacowe zmory
7) Szatani przy grobie świętego
8) Raubritter bez głowy
9) Duch pięknej Katarzyny
10) Dom Alchemika
11) Collegium Maius - miejsce wiedzy tajemnej
12) Faust w Krakowie
13) Mistyczny Kamień
14) Zagadka smoka wawelskiego
15) Grób męczennika
16) Krucyfiks królowej Jadwigi
17) Katedralne zjawy
18) Tajemnica królewskiego dzwonu
19) Tajemnicze kości
20) Kulisty piorun w katedrze
21) Królewska klątwa
22) Magiczna szklanica
23) Trumna Marszałka
24) Wawelskie głowy
25) Duch królowej Barbary
26) Rycerze Wawelu
27) Cudowna Studnia
28) Sprofanowana hostia
29) Święty dekonspirujący ladacznice
30) Cudowna sadzawka
31) Żydowskie wesele
32) Nienaruszalna stela grobowa
33) Pajęcza sieć
34) Przestroga błogosławionej Barbary
35) Czarna księżniczka
36) Grób pokutnika
37) Czarodziejska księga
38) Katedra mistrza Twardowskiego
39) Panieńskie Skały
40) Kraków miejscem narodzin szatana
W: Kraków Magiczny, Michał Rożek, s.159, Verso, Kraków 2005. Do nabycia | tutaj >>>
W: Legendy starego Krakowa, Jan Adamczewski, Wydawnictwo Skrzat
W: Kraków osobliwy, Jan Adamczewski, Wydawnictwo Skrzat
W: Opowieści starego Krakowa, Jan Adamczewski, Wydawnictwo Skrzat
Lubelszczyzna:
1) Racho
2) Kamienni rycerze
3) Płacząca
4) Cud w Piotrawinie
5) Ścieżka przez Wisłę i cudowna lipa
6) Nowy cud
7) Góra, przy której straszy
8) Estera
9) Esterka w Bochotnicy
10) Duchy dwóch postaci
11) Wieża w Kazimierzu
12) Na Plebannej Górze
13) Cudowny młodzian wśród burzy
14) Zakochana w rybaku
15) Czarna Dama
16) Kucharz na rożnie
17) Ukryte skarby
18) Księżyc świadkiem
19) Cudowna figura
20) Wąwolnica - lubelski Wawel
21) Pożóg, Chrząchów, Stoczysko, Trupieniec i Piekło
22) Firlejowskie jezioro
23) Niemce
24) Zawierzycki zamek
25) Podanie o Konotopie
26) Jezioro Krasne
27) Obrazek św. Cecylii
28) Wszystkie jeziora
29) Miłość zaklęta w dębie i sośnie
30) Podzamcze
31) Sen
32) Dlaczego Sierotka?
33) Głazy wielkie
34) Zamek w Gardzienicach
35) Skarby
36) Pies i baran
37) Łup
38) O zatopionym kościele
39) Zapadły kościół
40) Zatopione miasto
41) Pan Krupa
42) Powstanie krupskiego zamku
43) Biała Pani na ruinach zamku w Krupem
44) Grobisko
45) Słupy
46) Zabudował diabeł
47) Na Dziewiczej i Stawskiej górze
48) Bieluch
49) Do okolicznych grodów
50) Studnia
51) Góra Chełmska
52) Kumowa Dolina
53) Mołodutyn
54) Strachy w dorohuskim pałacu
55) Od gęsi
56) Cerkiew połynela Bugiem
57) Dzwonnica
58) Wodne głębie
59) Zapomniane sanktuarium
60) Zamek na Bugu
61) Cudowny blask
62) Zatopiony monaster
63) Dlaczego Korczmin?
64) Legenda o baranie
65) Kamienne pole
66) Diabelska zemsta
67) Biała Góra
68) Huczwa
69) O rzecze Wieprz
70) O powstaniu Tomaszowa
71) Mydli Rów
72) Legenda o Harasiu
73) Nieodnaleziony skarb
74) Lipsko Polesie
75) Piekiełko
76) Historia o zjawieniu obrazu krasnobrodzkiego
77) Kościół odbudowany z popiołów
78) Manasterzysko
79) Płaczący Kamień
80) Jak powstał Kawęczynek
81) Florianka
82) Kościółek - Zamczysko
83) Lubienica
84) Spalony zamek
85) Zjawienie św. Stanisława
86) Radecznica
87) Krzywe sosny
88) O początku Turobina
89) Jak powstał Biłgoraj
90) Puszcza Solska
91) Piękna z brzydkiej
92) Zjawisko nad Czarnym Stawem
93) Co widział Wojciech Boski?
94) Gdzie obozował Kościuszko
95) Blisko i Poryk
96) O dwu braciach Łążkach
97) O rękę szwedzkiej królewny
98) Cecylia w Kraśniku
99) Jak Urzędów uzyskał swoją nazwę
W: Legendy podania i inne opowieści z Lubelskiego, wybór opracowanie i wstęp Adam Wójcikowski, Włodzimierz Wójcikowski, s. 330, Multico, Lublin 2002.
Małopolska:
1) Krakowianka o modrych oczach
2) Królewski rzeźbiarz
3) Warkocz królewny Wisły
4) Kalina córka czarownicy
W: Najpiękniejsze legendy, Marta Juza-Jakubowska, s. 48, Kraków, data nieznana, Wydawnictwo Skrzat
Słupsk:
1) Baśnie regionu słupskiego, J. Nitkowska-Węglarz, wyd. LenART, 2002
Treść jednej legendy i wywiad z autorką | tutaj >>>
Śląsk:
1) Czerwone i czarne kamienie
2) Żabi kamrat
3) Największy skarb
W: Skarbnikowi czary, Legendy polskie, wybór i opracowanie Ewa Stadtmuller, s. 16, 2001, Wydawnictwo Skrzat
Warszawa:
1) Legendy warszawskie, Ewa Stadtmüller, Wydawnictwo Skrzat
Wielkopolska:
1) Król kruków
2) Poznańskie Koziołki
W: Wielkopolskie opowieści, Legendy polskie, wybór i opracowanie Ewa Stadtmüller, s.16, 2001, Wydawnictwo Skrzat
Wilno:
1) Bazyliszek
2) W świątyni Perkunasa
3) Lizdejko
4) Podanie o żelaznym wilku
5) Wajdelotka
6) Słowik i róża
7) Pogrzeb Kiejstuta
8) Studzienka w kościele św. Krzyża
9) Legenda o krzyżu w kościele katedralnym
10) Jasiński
11) Dowojna. Legenda herbowa
12) Kościół św. Anny
13) Biskup Tabor i żebrak Studzieński
14) Obraz trójręki św. Kazimierza
15) Cień Barbary
16) Duch Zygmunta Augusta
17) Księga Twardowskiego
18) Kacper Bekiesz
19) Figura Ukrzyżowanego Zbawiciela u św. Jana
20) Potępieńcy w kościele św. Jana
21) Bocian św. Kazimierza
22) Kur księcia Radziwiłła
23) Szwedzi w Wilnie
24) O łańcuchu ofiarnym w Ostrej Bramie
25) Hetman Michał Pac
26) Zołotarenko
27) Widmo na cmentarzu Bazylianów
28) Skarb zaklęty w Bakszcie
29) Dwóch przyjaciół
30) Niewinnie osądzony
31) O księdzu zbójcy
32) Osobliwe dziecko
33) Skąpa baba
34) Kamienie na Śnipiszkach
35) Wilcza łapa
36) Statua Chrystusa na Śnipiszkach
37) Ojciec Melchior i diabeł
38) Historia sprawiedliwie nawróconego (Mase ger cedek) podanie żydowskie
39) Raban Eliasz. Podania żydowskie
40) Bluźnierca ukarany
41) Kościół św. Józefa i Nikodema
42) Zagadkowy cudzoziemiec
43) Duch w podziemiach kościoła Dominikanów
44) Podanie z roku 1923
W: Podania i legendy wileńskie, Władysław Zahorski, s. 175, Oficyna Wydawnicza Graf (reprint wyd. z 1925 roku), Gdańsk 1991
Wrocław:
1) Mostek Czarownic
2) Kluskowa Brama
3) Jak rycerz Henczko diabła pokonał
4) Kamienna głowa
5) Dzwon grzesznika
6) Kościół na dachu
W: Mostek czarownic, Baśnie wrocławskie, Mariusz Urbanek, s. 48, Wydawnictwo Europa, 2004
Inne pomocne książki:
1) Królowie i święci, Ewa Stadtmüller, 2001, Wydawnictwo Skrzat
2) Legendy polskie. Od Tatr do Bałtyku, Ewa Stadtmüller, Wydawnictwo Skrzat
3) Na wiślanym szlaku, Ewa Stadtmüller, Wydawnictwo Skrzat
4) Na Zwyrtałową nutę, Ewa Stadtmüller, Wydawnictwo Skrzat
5) Piosenki syrenki, Ewa Stadtmüller, Wydawnictwo Skrzat
6) Skarbnikowe czary, Ewa Stadtmüller, Wydawnictwo Skrzat
7) Skarby królowej Bałtyku, Ewa Stadtmüller, Wydawnictwo Skrzat
8) U kolebki państwa polskiego, Ewa Stadtmüller, Wydawnictwo Skrzat
9) Z krainy tysiąca jezior, Ewa Stadtmüller, Wydawnictwo Skrzat
10) Z wawelskiego wzgórza, Ewa Stadtmüller, Wydawnictwo Skrzat
11) Duchy polskie, przewodnik po nawiedzonych dworach, zamkach i pałacach, Bogdan Wernichowski, Maciej Kozłowski, Wyd. PTTK „KRAJ”, Warszawa 1983, s. 176
Przygotowali: Natalia Dueholm, Aneta Matyjaszek, Andrzej Pilipiuk